Sáng ngày 9/4/2026 Viện Ngôn ngữ học đã tổ chức Hội thảo “Cảnh quan ngôn ngữ ở một số khu đô thị mới của thủ đô Hà Nội”. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và tác động sâu rộng của toàn cầu hóa, hội thảo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu và chuyên gia trong các lĩnh vực ngôn ngữ học và từ điển học. Hội thảo do TS. Nguyễn Thị Ly Na chủ trì, tập trung vào một vấn đề đang nổi lên trong nghiên cứu ngôn ngữ đô thị: Cách thức ngôn ngữ hiện diện, vận hành và biến đổi trên các biển hiệu – một dạng “văn bản công cộng” đặc thù.

Phát biểu đề dẫn và trình bày chính tại hội thảo, TS. Nguyễn Thị Ly Na đã đưa ra một bức tranh phân tích toàn diện về hệ thống biển hiệu tại các khu đô thị mới. Nghiên cứu tập trung trước hết vào sự xuất hiện đa ngữ trên biển hiệu, với các ngôn ngữ như tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Hàn, tiếng Thái,… cùng tồn tại trong không gian đô thị. Sự đa dạng này không chỉ phản ánh nhu cầu giao tiếp mà còn cho thấy những chuyển động về văn hóa, kinh tế và định vị thương hiệu trong bối cảnh hội nhập

Ở bình diện cấu trúc, các biển hiệu được khảo sát theo hình thức tổ chức, bố cục và loại hình, từ biển quảng cáo, biển thương hiệu, biển thông báo, biển chỉ dẫn, biển giao thông. TS. Nguyễn Thị Ly Na nhấn mạnh rằng cấu trúc của biển hiệu không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ mà còn liên quan trực tiếp đến chiến lược truyền thông và khả năng tiếp nhận của công chúng. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng làm rõ chức năng của ngôn ngữ trên biển hiệu và chủ thể tạo lập biển, qua đó chỉ ra mối quan hệ giữa người sản xuất thông tin và đối tượng tiếp nhận trong không gian công cộng. Ngoài ra, tác giả còn phân tích ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế và thương mại trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến thảo luận cũng như góp ý của các đại biểu tham dự như ý kiến của PGS.TS. Trịnh Thị Hà, TS. Bùi Thị Ngọc Anh, TS. Phan Hoàng Anh, TS. Lê Thị Lâm,... Các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo tập trung vào những vấn đề cốt lõi như hình thức và bố cục biển hiệu, vị trí và vai trò của tiếng Việt, cũng như ảnh hưởng ngày càng rõ nét của tiếng Anh trong không gian đô thị. Nhiều ý kiến đã đặt ra sự so sánh giữa biển hiệu hiện nay với giai đoạn trước, qua đó nhận diện những biến đổi đáng kể về chuẩn mực ngôn ngữ, thẩm mỹ và chức năng xã hội của biển hiệu.

Đáng chú ý, hội thảo không dừng lại ở việc mô tả hiện trạng mà còn hướng tới định hướng nghiên cứu phục vụ chính sách ngôn ngữ trong giai đoạn chuyển đổi số. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc quy hoạch và quản lí cảnh quan ngôn ngữ cần gắn với chiến lược phát triển đô thị bền vững, trong đó tiếng Việt giữ vai trò trung tâm nhưng đồng thời cần có sự điều tiết hợp lí đối với các ngôn ngữ nước ngoài. Nhiều ý kiến đánh giá cao bài trình bày của TS. Nguyễn Thị Ly Na ở tính hệ thống, cách tiếp cận liên ngành và đặc biệt là tính ứng dụng thực tiễn. Nghiên cứu không chỉ góp phần bổ sung cơ sở lí luận cho lĩnh vực cảnh quan ngôn ngữ mà còn mở ra những gợi ý thiết thực cho công tác quản lí, thiết kế và chuẩn hóa biển hiệu trong đô thị hiện đại. Kết thúc hội thảo, chủ nhiệm nhiệm vụ đã bày tỏ sự trân trọng đối với các ý kiến đóng góp, đồng thời khẳng định sẽ tiếp thu và hoàn thiện hơn nữa nội dung nghiên cứu. Hướng đi của đề tài được xác định rõ: phục vụ xây dựng chính sách ngôn ngữ và đề xuất các giải pháp hiệu quả trong quản lí, thiết kế biển hiệu, qua đó góp phần kiến tạo một không gian ngôn ngữ đô thị vừa hiện đại, vừa giữ gìn bản sắc.

Nhiều ý kiến đánh giá cao bài trình bày của TS. Nguyễn Thị Ly Na ở tính hệ thống, cách tiếp cận liên ngành và đặc biệt là tính ứng dụng thực tiễn. Nghiên cứu không chỉ góp phần bổ sung cơ sở lí luận cho lĩnh vực cảnh quan ngôn ngữ mà còn mở ra những gợi ý thiết thực cho công tác quản lí, thiết kế và chuẩn hóa biển hiệu trong đô thị hiện đại.

Kết thúc hội thảo, chủ nhiệm nhiệm vụ đã bày tỏ sự trân trọng đối với các ý kiến đóng góp, đồng thời khẳng định sẽ tiếp thu và hoàn thiện hơn nữa nội dung nghiên cứu. Hướng đi của đề tài được xác định rõ: phục vụ xây dựng chính sách ngôn ngữ và đề xuất các giải pháp hiệu quả trong quản lí, thiết kế biển hiệu, qua đó góp phần kiến tạo một không gian ngôn ngữ đô thị vừa hiện đại, vừa giữ gìn bản sắc.