Sáng 20 tháng 4 năm 2026, tại trụ sở Viện Ngôn ngữ học đã diễn ra tọa đàm khoa học “Đặc điểm cận ngôn trong tiếng Việt và tiếng Na Uy” do PGS. Olaf Husby đến từ Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy (NTNU) - đại diện của Quỹ Frostfondet Foundation Na Uy trình bày. Tham dự tọa đàm có TS. Đặng Thị Phượng – Phó Viện trưởng phụ trách Viện Ngôn ngữ học, TS. Nguyễn Công Thảo -  đại diện Quỹ Frostfondet Foundation Na Uy tại Việt Nam và đông đảo các nhà khoa học quan tâm tham dự.

Tại buổi tọa đàm, PGS. Olaf Husby tập trung vào hai hiện tượng cận ngôn tiêu biểu: “Vietnamese cheek puffing” (hiện tượng phồng má trong tiếng Việt) và “Norwegian apex exhibitionism” (hiện tượng “lộ đầu lưỡi” trong tiếng Na Uy). Từ góc độ ngôn ngữ học, PGS. Olaf Husby đã lý giải hiện tượng “cheek puffing” như một hệ quả của quá trình phức hợp cấu âm, xuất hiện khi các phụ âm cuối ngạc mềm /k/, /ŋ/ đi sau các nguyên âm dòng sau tròn môi. Quá trình này dẫn đến sự hình thành các âm cuối hai tiêu điểm như [kp] và [ŋm], tạo nên hiệu ứng phồng má do luồng hơi bị giữ lại tạm thời trong khoang miệng. Không chỉ là một hiện tượng ngữ âm, “cheek puffing” còn được diễn giả đặt trong hoạt động giao tiếp với tư cách là hiện tượng cận ngôn có vai trò như là dấu hiệu kết thúc phát ngôn hoặc chuyển lượt lời; đồng thời góp phần truyền tải thái độ và trạng thái tâm lý của người nói. Tương tự, hiện tượng “lộ đầu lưỡi” trong tiếng Na Uy cũng được diễn giả tiếp cận với tư cách là hiện tượng cận ngôn và lý giải từ cách tiếp cận liên ngành ngôn ngữ - văn hóa – tâm lí học.

Buổi tọa đàm diễn ra trong không khí học thuật cởi mở và gợi mở sang những vấn đề có tính nền tảng như ranh giới giữa đặc trưng ngữ âm – âm vị học và cận ngôn ngữ, vai trò của yếu tố thị giác trong giao tiếp lời nói, cũng như cách tiếp cận liên ngành trong nghiên cứu ngôn ngữ học hiện đại. Nhiều câu hỏi được đặt ra theo hướng đối chiếu liên ngôn ngữ và liên văn hóa, cho thấy sự quan tâm sâu sắc của các nhà nghiên cứu với những hướng tiếp cận mới. Buổi tọa đàm cho thấy, hợp tác học thuật không chỉ dừng lại ở trao đổi tri thức, mà còn là không gian kiến tạo những hướng nghiên cứu mới. Trên nền tảng đó, có thể nhận thấy chương trình hợp tác giữa Viện Ngôn ngữ học với Quỹ Frostfondet (Na Uy) cũng như các đối tác quốc tế khác tiếp tục được củng cố, làm sâu sắc và hướng tới những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của khoa học ngôn ngữ trong bối cảnh toàn cầu.

Nhân dịp này, PGS. Olaf Husby cũng giới thiệu và trao tặng các nhà khoa học của Viện một công trình nghiên cứu liên ngành mang tính nhân học – văn hóa với nhan đề “Bên lề thương mại toàn cầu: Quá trình kiến tạo bản sắc, biến đổi văn hóa và hành trình của người Katu Việt Nam tiến tới hiện đại hóa” do ông Per Fost – Chủ tịch Quỹ Frostfondet Foundation thực hiện, PGS. Olaf Husby biên dịch. Cuốn sách phản ánh hành trình nghiên cứu điền dã công phu tại Việt Nam; đồng thời cho thấy những góc nhìn sâu sắc về quá trình kiến tạo bản sắc, biến đổi văn hóa và và hành trình của người Katu Việt Nam tiến tới hiện đại hóa.