Triển khai kế hoạch của nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cấp Bộ, ngày 6/7/2026, nhiệm vụ khoa học cấp Bộ “Xây dựng bản đồ phân bố các từ chỉ quan hệ thân tộc trong phương ngữ Bắc” do TS. Nguyễn Tài Thái làm chủ nhiệm (Viện Ngôn ngữ học là cơ quan chủ trì) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Những vấn đề trong việc xây dựng bản đồ phân bố các từ chỉ quan hệ thân tộc trong phương ngữ Bắc”. Hội thảo do TS. Nguyễn Tài Thái chủ trì. Tham dự Hội thảo có các thành viên nhiệm vụ và các đại biểu khách mời.

         Tại hội thảo, TS. Nguyễn Tài Thái trình bày báo cáo Ngôn ngữ học địa lí và việc xây dựng bản đồ phương ngữ. Báo cáo đã cho thấy cơ sở lí luận và lịch sử của ngôn ngữ học địa lí, nhấn mạnh vai trò nghiên cứu sự phân bố không gian của các biến thể ngôn ngữ và việc xây dựng bản đồ phương ngữ. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã xây dựng các atlas ngôn ngữ ở cả cấp quốc gia và các phương ngữ, trong khi ở Việt Nam việc xây dựng bản đồ ngôn ngữ/phương ngữ chưa được chú ý nhiều. Báo cáo đặc biệt làm rõ vai trò của công nghệ GIS và các công cụ như ArcGIS, QGIS, WebGIS trong việc quản lí, phân tích và trực quan hóa dữ liệu ngôn ngữ. Kết luận báo cáo khẳng định ứng dụng công nghệ GIS là hướng đi tất yếu để hiện đại hóa việc nghiên cứu phương ngữ cũng như xây dựng bản đồ phương ngữ.

Ngoài báo cáo được trình bày trực tiếp, Hội thảo cũng nhận được 3 báo cáo khoa học liên quan đến các vấn đề xây dựng bản đồ, sự phân bố của các biến thể từ xưng gọi trong phương ngữ Bắc của các thành viên nhiệm vụ. Đó là các báo cáo: Một số đặc điểm của bản đồ và bản đồ phương ngữ (ThS.Lê Thanh Hương), Phương pháp và quy trình xây dựng bản đồ ngôn ngữ bằng ArcGIS (TS. Trần Hương Thục), Sự phân bố cách dùng các từ Bác/Bá trong phương ngữ Bắc (TS. Nguyễn Thị Phương). Các báo cáo này cho thấy một bức tranh chung trong việc xây dựng bản đồ cũng như sự phân bố cụ thể của các biểu thức ngôn ngữ ở phương ngữ Bắc.

Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến thảo luận cũng như góp ý của các đại biểu tham dự như ý kiến của TS. Bùi Thị Ngọc Anh, TS. Ngô Thị Thu Hương, TS. Lê Thị Lâm, TS. Trần Hương Thục, TS. Vũ Thị Hải Hà…

         Hội thảo góp phần làm rõ những vấn đề liên quan đến việc xây dựng bản đồ phương ngữ nói chung và bản đồ các từ chỉ quan hệ thân tộc trong phương ngữ Bắc nói riêng; giúp nhiệm vụ có một cái nhìn tổng quan về việc xây dựng bản đồ để có thể bổ sung những nội dung chuyên môn cần thiết trong chuyên luận, phục vụ công tác nghiệm thu trong thời gian tới.