Ngày 15/7/2026, tại trụ sở Viện Ngôn ngữ học, Hội thảo khoa học “Ngôn ngữ học xã hội tiếng Phù Lá ở Việt Nam” thuộc nhiệm vụ cấp Bộ "Tiếng Phù Lá ở Việt Nam" do TS. Phan Hoàng Anh làm chủ nhiệm đã được tổ chức thành công. Tham dự Hội thảo có các thành viên đề tài cùng nhiều nhà khoa học và khách mời.

Thay mặt nhóm đề tài, TS. Phan Hoàng Anh đã trình bày báo cáo “Ngôn ngữ học xã hội tiếng Phù Lá ở Việt Nam”. Báo cáo đã khảo sát hiện trạng sử dụng tiếng Phù Lá trong cộng đồng người Phù Lá ở Việt Nam dưới góc nhìn ngôn ngữ học xã hội. Trên cơ sở điều tra thực địa tại các địa bàn cư trú của người Phù Lá, nghiên cứu phân tích năng lực ngôn ngữ của các thế hệ, phạm vi sử dụng tiếng mẹ đẻ, hiện tượng song ngữ, chuyển đổi ngôn ngữ, thái độ ngôn ngữ và các yếu tố tác động đến sự duy trì hoặc mai một tiếng Phù Lá. Kết quả cho thấy tiếng Phù Lá vẫn còn giữ được vai trò trong đời sống gia đình và một số hoạt động văn hóa truyền thống nhưng đang chịu áp lực lớn từ tiếng Việt, tiếng Quan Hỏa trong giáo dục, hành chính và truyền thông.

Các kết quả của bài báo cáo cho thấy tiếng Phù Lá vẫn duy trì được vai trò quan trọng trong cộng đồng, nhưng sức sống đang suy giảm dưới tác động của giáo dục, đô thị hóa và xu hướng sử dụng tiếng Việt và tiếng Quan Hỏa. Mức độ chuyển giao giữa các thế hệ không còn đồng đều, đặc biệt ở lớp trẻ. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập, việc bảo tồn tiếng Phù Lá cần được triển khai theo hướng kết hợp tư liệu hóa, xây dựng nguồn tài nguyên ngôn ngữ số, tăng cường không gian sử dụng tiếng mẹ đẻ và thúc đẩy giáo dục ngôn ngữ cộng đồng.

Báo cáo đã nhận được nhiều lượt ý kiến trao đổi, thảo luận. Các ý kiến tựu chung đều đánh giá báo cáo có hàm lượng khoa học cao, được thực hiện công phu, nghiêm túc, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của việc cần thiết có những biện pháp thích thực nhằm bảo tồn tiếng Phù Lá trước nguy cơ mai một ngày càng rõ rệt hiện nay.

Đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại buổi Hội thảo

Hội thảo là dịp để khẳng định tiềm năng ứng dụng của các lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại vào việc nghiên cứu các ngôn ngữ các dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong đó có tiếng Phù Lá.