huyện ở phía nam tỉnh Thái Nguyên. Diện tích 244,3 km2. Gồm 1 thị trấn (Úc Sơn - huyện lị), 21 xã (Hương Sơn, Thượng Đình, Điềm Thuỵ, Đồng Liên, Bàn Đạt, Tân Khánh, Đào Xá, Bảo Lý, Tân Kim, Tân Thành, Tân Hoà, Tân Đức, Nhã Lộng, Úc Kỳ, Xuân Phương, Lương Phú, Thanh Ninh, Dương Thành, Kha Sơn, Nga My, Hà Châu). Dân số 135.200 (2001), gồm các dân tộc: Nùng, Sán Dìu, Hoa, Kinh. Địa hình đồng bằng xen đồi gò lượn sóng, thoải từ đông bắc xuống tây nam. Sông Cầu chảy qua. Trồng: chè, lúa, sắn, lạc, đậu tương. Chế biến nông sản, chè. Giao thông: quốc lộ 37, tỉnh lộ 251 chạy qua. Trước 1965, thuộc tỉnh Thái Nguyên; từ 1965, thuộc tỉnh Bắc Thái; từ 26.11.1996, trở lại tỉnh Thái Nguyên.