huyện ở phía nam tỉnh Cao Bằng. Diện tích 837,2 km2. Gồm 2 thị trấn (Tĩnh Túc, Nguyên Bình - huyện lị), 18 xã (Yên Lạc, Ca Thành, Triệu Nguyên, Vũ Nông, Thái Học, Thể Dục, Bắc Hợp, Minh Tâm, Minh Thanh, Lang Môn, Mai Long, Phan Thanh, Quang Thành, Tam Kim, Hoa Thám, Thành Công, Hưng Đạo, Thịnh Vượng). Dân số 38.900 (2001). Địa hình núi, nằm ở đầu cánh cung Ngân Sơn. Núi chính: Phia Oắc (1.930 m), Phu Lang Lam (1.439 m). Có đèo Cao Bắc. Sông Nhi A, Nguyên Bình, Sông Năng chảy qua. Khoáng sản: vàng, vonfram, thiếc (Tĩnh Túc). Trồng ngô, thuốc lá, trẩu, sở, quế. Chăn nuôi: trâu, bò, dê. Khai thác thiếc, sản xuất xi măng. Giao thông: quốc lộ 34, tỉnh lộ 212 chạy qua. Trước 1975, thuộc tỉnh Cao Bằng; từ 1975, thuộc tỉnh Cao Lạng; từ 29.12.1978, thuộc tỉnh Cao Bằng.