huyện ở phía bắc tỉnh Thái Nguyên. Diện tích 352,8 km2. Gồm 2 thị trấn (Giang Tiên, Đu - huyện lị), 14 xã (Động Đạt, Yên Ninh, Yên Trạch, Yên Đổ, Ôn Lương, Phủ Lý, Hợp Thành, Yên Lạc, Phấn Mễ, Cổ Lũng, Sơn Cẩm, Vô Tranh, Tức Tranh, Phú Đô). Dân số 103.200 (2001), gồm các dân tộc: Dao, Sán Dìu, Kinh. Địa hình: vùng đồi núi phía bắc độ dốc lớn, phía nam địa hình khá bằng phẳng, xen đồi thấp. Núi chính Puôn Pù (934 m). Núi Chúa có mỏ titan. Sông Cầu, Sông Đu chảy qua. Rừng và đồi núi chiếm khoảng 75% diện tích. Khoáng sản than đá. Trồng chè, thuốc lá, lạc, sắn. Lâm nghiệp: trồng rừng, khai thác lâm sản, khai thác than. Chế biến chè, nông sản. Giao thông quốc lộ 3, tỉnh lộ 254 chạy qua. Trước 1965, thuộc tỉnh Thái Nguyên; từ 1965, thuộc tỉnh Bắc Thái; từ 26.11.1996, trở lại tỉnh Thái Nguyên.