nguyên nhân và quá trình hình thành các đại chủng trên thế giới, như Ơrôpôit (Europoid), Nêgrô Ôxtralôit (Negro - Australoid) và Môngôlôit (Mongoloid). Vấn đề quá trình hình thành các chủng tộc gắn bó mật thiết với vấn đề nguồn gốc loài người. Hiện tại, có hai quan điểm lớn: 1) Quá trình hình thành chủng tộc khác với quá trình hình thành loài người; 2) Quá trình hình thành chủng tộc cũng đồng thời với việc hình thành con người.

Thuyết nhiều trung tâm chủ trương các chủng tộc hiện nay không phải là kết quả của sự tiến hoá nội tại từ một giống người tối cổ duy nhất mà là kết quả tiến hoá đồng thời và biệt lập của từng loại người tối cổ khác nhau. Ba đại chủng xuất hiện từ bốn loại người tối cổ riêng, tiếp đó là quá trình Xapiêng (Sapien) hoá riêng rẽ để thành ba đại chủng như ngày nay.

Thuyết một trung tâm thì cho rằng loài người hình thành từ một vùng nhất định ở Tiểu Á, Châu Phi, Nam Á và có thể cả Đông Nam Á, do kết quả Xapiêng hoá từ một giống người tối cổ. Từ đó mới bành trướng và phân hoá thành các chủng tộc khác nhau. Thuyết hai trung tâm thì lại chủ trương cho rằng quá trình hình thành loài người xuất phát từ 2 trung tâm lớn là phương Đông và phương Tây. Đây đồng thời cũng là hai trung tâm hình thành chủng tộc hai nhóm nhân loại. Sau đó từ hai nhóm này mới phân hoá thành các chủng tộc như ngày nay: nhóm phương Tây hình thành chủng tộc Ơrôpôit và Nêgrôit (Negroid), nhóm phương Đông hình thành chủng tộc Môngôlôit và Ôxtralôit. Nguyên nhân hình thành chủng tộc: 1) Sự thích nghi môi trường địa lí tự nhiên. Đây là nhân tố hết sức quan trọng để hình thành các đặc điểm cơ bản của các đại chủng, như màu da, dạng tóc, tầm vóc cơ thể, mí mắt... Tác động môi trường này đối với chủng tộc chỉ có tác dụng ở giai đoạn sớm của xã hội nguyên thuỷ, còn sau này khi loài người đã phát triển thì tác nhân này không còn có tác động lớn đến việc hình thành các đặc trưng nhân chủng nữa. 2) Trạng thái sống biệt lập giữa các nhóm người. Trong xã hội nguyên thuỷ, dân số ít, các nhóm người sống biệt lập với nhau, chế độ nội hôn cũng là nhân tố tác động tới quá trình hình thành chủng tộc. 3) Sự lai giống giữa các nhóm người khi loài người đã đạt được trình độ phát triển xã hội cao hơn cũng là tác nhân góp phần tạo nên các loại hình nhân chủng mới.