hệ thống các biện pháp của nhà nước và của xã hội nhằm đề phòng và ngăn ngừa tội phạm, tìm ra nguyên nhân phát sinh tội phạm và áp dụng các biện pháp loại trừ tội phạm. Các biện pháp PNTP do các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội áp dụng được phân thành các biện pháp phòng ngừa chung và riêng. Các biện pháp phòng ngừa chung gồm các biện pháp kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục, tư tưởng hướng tới việc xoá bỏ những nguyên nhân phát sinh tội phạm trong đời sống xã hội. Các biện pháp phòng ngừa riêng gồm các biện pháp áp dụng hình phạt hình sự đối với người phạm tội, các biện pháp giáo dục và chữa bệnh bắt buộc, cải tạo, xử lí hành chính, các biện pháp ngăn chặn kịp thời hành vi chuẩn bị phạm tội, tác động tới những cá nhân có thể phạm tội...
PNTP mang tính chất hệ thống, đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và công dân.