huyện ở phía bắc tỉnh Quảng Bình. Diện tích 612 km2. Gồm 1 thị trấn (Ba Đồn - huyện lị), 33 xã (Quảng Hợp, Quảng Đông, Quảng Kim, Quảng Phú, Quảng Châu, Quảng Tùng, Cảnh Dương, Quảng Hưng, Quảng Xuân, Quảng Thọ, Quảng Phúc, Quảng Thuận, Quảng Long, Quảng Phong, Quảng Thanh, Quảng Trường, Quảng Phương, Quảng Lưu, Quảng Tiến, Quảng Thạch, Quảng Liên, Phù Hoá, Cảnh Hoá, Quảng Tiên, Quảng Trung, Quảng Thuỷ, Quảng Sơn, Quảng Minh, Quảng Hoà, Quảng Lộc, Quảng Tân, Quảng Hải, Quảng Văn). Dân số 196.200 (2001). Địa hình đồi núi ở phía tây, đồng bằng và cát ven biển ở phía đông. Sông chính: Rào Nậy, Sông Gianh chảy qua. Bờ biển ở phía đông huyện có các của biển: Cửa Ròn, Cửa Gianh.
Trồng lúa, lạc, ớt; nuôi trâu, bò; đánh cá biển; làm muối, làm nón, dệt vải. Giao thông: quốc lộ 1A, đường sắt Thống Nhất. Trước 1976, thuộc tỉnh Quảng Bình; từ 1976, thuộc tỉnh Bình Trị Thiên; từ 6.1989, trở lại tỉnh Quảng Bình.