huyện ở phía bắc tỉnh Khánh Hòa. Diện tích 1.195 km2. Gồm 1 thị trấn (Ninh Hòa - huyện lị), 26 xã (Ninh An, Ninh Tây, Ninh Thượng, Ninh Thọ, Ninh Hải, Ninh Xuân, Ninh Sim, Ninh Trung, Ninh Thân, Ninh Động, Ninh Diêm, Ninh Thủy, Ninh Phụng, Ninh Đa, Ninh Bình, Ninh Giang, Ninh Phú, Ninh Quang, Ninh Hà, Ninh Phước, Ninh Tân, Ninh Hưng, Ninh Lộc, Ninh Vân, Ninh Ính, Ninh Sơn). Dân số 219.400 (2001), gồm các dân tộc Kinh, Chăm.
Địa hình đồng bằng ven biển ít bị chia cắt. Sông Tân Lâm chảy qua; có hồ Đá Bàn. Bờ biển ở phía đông huyện; có vịnh Văn Phong, Nha Phu. Khoáng sản: đất sét, cao lanh. Trồng lúa, thuốc lá, mía, dưa hấu, bông. Chăn nuôi trâu, bò; đánh bắt hải sản, sản xuất muối, chế biến thủy sản, thuốc lá sơ chế, bông vải, vật liệu xây dựng. Quốc lộ 1A, 26, đường sắt Thống Nhất chạy qua.
Huyện có tên từ 1821; từ 1976, thuộc huyện Khánh Ninh; từ 5.3.1979, trở lại tên cũ thuộc tỉnh Phú Khánh; từ 1989, thuộc tỉnh Khánh Hòa.