dãy núi phần tây của cánh cung Đông Triều, chạy từ phía đông sông Lục Nam đến ngang Quảng La, đỉnh cao 1.068 m. Cấu tạo bởi cuội kết Triat. Khoáng sản: mỏ than Mạo Khê, Vàng Danh. Rừng thông, chè Bến Tắm nổi tiếng. Khu di tích Phật giáo thuộc khu vực núi Yên Tử, xã Thượng Yên Công, thị xã Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam. Di tích này vốn được bắt đầu từ thời Lý và đặc biệt phát triển vào thời Trần. Di tích hiện còn là một hệ thống chùa tháp gắn liền với sự phát triển của phái Trúc Lâm và đức tổ phật Trần Nhân Tông. Tính từ chân núi đến đỉnh núi có các di tích chính như: Chùa Bí Thượng, Suối Tắm, Chùa Lân, suối Giải Oan, Chùa Giải Oan, dốc Voi Quỷ, cụm tháp thời Lê ở Núi Ngọc, chùa Hoa Yên và tháp Huệ Quang, Thanh Long động và am Thiền Định (chùa Một mái), am Hoa và am Thuốc, chùa Bảo Sái, chùa Vân Tiêu, tượng Yên Kỳ Sinh, Chợ Trời, Chùa Đồng. Đây chính là nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm - thiền phái nổi tiếng nhất trong lịch sử Phật giáo Việt Nam. Trần Nhân Tông trở thành vị tổ thứ nhất của Thiền phái này: "Trần triều Yên Tử Trúc Lâm đệ nhất thánh tổ, Hoa Yên viện, Huệ Quang Kim tháp đầu đà Tịnh Huệ Giác Hoàng Điều Ngự đại thánh tổ", trích từ bi kí tháp mộ của vua Trần Nhân Tông được xây dựng khoảng đầu thế kỉ 14. Tháp xây toàn bằng đá cao 6 tầng, các tầng trên được sửa lại vào thời Lê, tầng dưới là thuộc thời Trần, có chạm hoa sen, sóng nước, vv. Trong lòng tháp có tượng Phật tổ Trần Nhân Tông bằng đá trắng. Thiền phái Trúc lâm Yên Tử phát triển với vị tổ thứ hai là Pháp Loa (x. Pháp Loa), vị tổ thứ ba là Huyền Quang (x. Huyền Quang), gọi chung là Trúc Lâm tam tổ (x. Trúc Lâm tam tổ). Chùa Yên Tử hằng năm tổ chức lễ hội từ 9 tháng giêng (âm lịch) đến hết tháng ba.