nhánh núi chạy ngang từ đường chia nước chính của dải Trường Sơn Bắc ra phía bờ biển tạo nên đường chia nước giữa hệ thống sông ở bờ trái Sông Gianh với hệ thống các sông Ngàn Sâu và Rào Cái. Dài 100 km, diện tích khỏang 2.120 km2, độ cao 1.044 m. Cấu tạo bằng granit và đá phun trào riôlit Triat trung, như bức tường thành ngăn cách đồng bằng Hà Tĩnh với đồng bằng Quảng Bình. Rừng nhiệt đới bị giảm sút do khai phá nhiều. Phong cảnh đẹp. Đây là một chiến luỹ tự nhiên, nơi đã diễn ra cuộc Nam - Bắc phân tranh giữa hai dòng họ Trịnh - Nguyễn kéo dài hàng thế kỉ. Quốc lộ 1A vượt qua HS ở đèo Ngang.