image banner
VI | EN
HỢP TÁC KINH TẾ CHÂU Á THÁI BÌNH DƯƠNG

(viết tắt: APEC - Asia - Pacific Economic Cooperation), diễn đàn hợp tác của các nước Châu Á - Thái Bình Dương trong lĩnh vực kinh tế. Thành lập năm 1989; gồm các nước Ôxtrâylia, Brunây, Canađa, Chilê, Trung Quốc, Hồng Kông (nay thuộc Trung Quốc), Inđônêxia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaixia, Mêhicô, Niu Zilân, Papua Niu Ghinê, Philippin, Xingapo, Đài Loan, Thái Lan, Hoa Kì; các nước Việt Nam, Nga, Pêru gia nhập năm 1998; tổng cộng 21 nước thành viên. Tỉ trọng của 18 nước thành viên APEC trong nền kinh tế thế giới: 38% dân số; 56% GDP; 64% kim ngạch xuất khẩu công nghệ; 49% mức tiêu thụ năng lượng; 46% tổng mức thương mại thế giới. Thu nhập bình quân đầu người của các nước APEC cao gấp rưỡi mức bình quân thế giới (6575 USD so với 4533 USD). Mức tăng trưởng kinh tế cũng cao gấp rưỡi mức bình quân thế giới (năm 1996 đạt 3,7%, năm 1997 đạt 3,4%, năm 1998 do tác động của khủng hoảng tài chính khu vực có thể thấp hơn một ít).

Mục tiêu của APEC là nhằm xây dựng một cộng đồng Châu Á - Thái Bình Dương thông qua việc: 1) Giữ vững mức tăng trưởng và phát triển trong khu vực vì lợi ích chung của nhân dân các nước trong khu vực; 2) Khuyến khích gia tăng những thành tựu kinh tế tích cực thông qua việc nâng cao các mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, bằng cách khuyến khích giao lưu hàng hoá, dịch vụ, vốn và công nghệ; 3) Tăng cường hệ thống thương mại đa phương vì lợi ích của nền kinh tế thế giới và các nước Châu Á - Thái Bình Dương; 4) Giảm bớt các hàng rào thương mại về hàng hoá, dịch vụ và đầu tư giữa các nước thành viên một cách kiên định theo nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Những mốc quan trọng của APEC: năm 1993, các nhà lãnh đạo của APEC họp ở Blâykơ Aixlen (Blake Island, Hoa Kì) xác định một tầm nhìn chung của các nền kinh tế cộng đồng APEC; năm 1994, họp ở Bôgo (Bogor; Inđônêxia) cam kết đến năm 2010 thực hiện thương mại, đầu tư tự do và mở cho các nước đã công nghiệp hoá, đến năm 2020 thì thực hiện cho các nước đang phát triển; năm 1995, họp ở Ôxaka (Õsaka, Nhật Bản), thông qua lịch hành động Ôxaka, định ra một lịch trình tự do hoá thương mại và chương trình hợp tác kinh tế - kĩ thuật (ECOTECH); năm 1996, họp ở Xubich (Subic; Philippin) thông qua Kế hoạch hành động Manila (MAPA), hiệp thứ nhất của Kế hoạch hành động cá nhân (IAPS) và các Kế hoạch hành động tập thể (CAPS); năm 1997, họp ở Vancuvơ (Vancouver; Canađa), thoả thuận theo đuổi một sáng kiến nhằm sớm tự do hoá thương mại khu vực tự nguyện trên quy mô rộng lớn (EVSI). Hội nghị cấp cao lần thứ VI của APEC họp tại Kuala Lumpua (Malaixia; 14 - 18.11.1998) đã ra Tuyên bố Kuala Lumpua gồm 35 điểm, khẳng định lại niềm tin đối với nền tảng vững chắc và triển vọng phục hồi nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, đối phó với những thách thức đặt ra cho khu vực trong giai đoạn hiện nay.

Đối với các nền kinh tế, APEC có tác dụng: giúp cho sự phát triển kinh tế của các nước đang phát triển, ủng hộ hệ thống thương mại đa phương; tăng thêm sự giàu có của các nước bằng cách hạ chi phí; cộng tác chặt chẽ với giới kinh doanh, thúc đẩy và hỗ trợ nó, do đó tăng thu nhập và tạo thêm việc làm trong vùng. APEC cũng có những khó khăn lớn: do trình độ phát triển chênh lệch giữa các nước [Nhật Bản có GDP đầu người 36315 USD (1996), Xingapo 25640 USD, trong khi Inđônêxia 950 USD, Trung Quốc 540 USD...], cho nên không thể quyết định được lịch trình tự do hoá giống nhau cho mọi nước; cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ từ giữa năm 1997 lan rộng, gây mất ổn định không chỉ về kinh tế, mà còn cả chính trị - xã hội ở khu vực. APEC cũng đứng trước những thử thách lớn, song nó đã làm được nhiều việc, tạo được nhiều kết quả tốt cho các nước trong 10 năm qua.

Hiện nay, APEC đang đứng trước một loạt công việc mới trong quá trình tiến tới hoàn thành vào năm 2010 - 2020 những nhiệm vụ cam kết ở Bôgo năm 1994 về thương mại và đầu tư tự do và mở. Bước vào thiên niên kỉ thứ ba, các nền kinh tế của APEC cần hợp tác chặt chẽ với nhau nhằm: bảo đảm tính vững chắc của đà phát triển các nỗ lực tự do hoá; xem xét làm sao APEC với tư cách là một tổ chức tư vấn phi hình thức có thể gia tăng những mối liên kết trong vùng.

Chuyên ngành: Kinh tế học
Địa lý: THÁI BÌNH, THÁI BÌNH
Địa lý