tỉnh ở phía tây bắc đồng bằng Sông Hồng Việt Nam. Diện tích 3.465,12 km2. Gồm 1 thành phố (Việt Trì - tỉnh lị), 1 thị xã (Phú Thọ), 10 huyện (Đoan Hùng, Hạ Hoà, Thanh Ba, Phù Ninh, Lâm Thao, Cẩm Khê, Yên Lập, Tam Nông, Thanh Thuỷ, Thanh Sơn). Dân số 1.288.400 (2001), gồm các dân tộc: Mường, Dao, Sán Chay, Sán Dìu, Kinh. Địa hình đồi thấp ở phía tây bắc, có các đỉnh núi: Lưỡi Hái (1.058 m), núi Đông (929 m), thung lũng tích tụ và xâm thực ở phía đông tỉnh. Sông Lô chạy dọc địa giới phía đông bắc, Sông Đà chạy dọc theo địa giới phía nam tỉnh, Sông Hồng chảy qua. Hồ lớn: Đầm Nậu. Kinh tế: công nghiệp hoá chất, phân bón, chế biến giấy (nhà máy giấy Bãi Bằng), vật liệu xây dựng, khai thác khoáng sản: than bùn, photphat, chì. Trồng rừng, nguyên liệu giấy sợi, cây công nghiệp (sơn, chè, trẩu). Cây trồng chính: lúa, sắn, mía, ngô, cây ăn quả. Chế biến chè, nông sản, các cây đặc sản: hồng Bạch Hạc, bưởi Đoan Hùng. Di tích thắng cảnh: khu di tích Đền Hùng, Núi Thắm. Giao thông: quốc lộ 32, 32C, 2 và các tỉnh lộ 317, 316, 315,vv. chạy qua, giao thông đường thuỷ trên Sông Hồng, Sông Đà, Sông Lô, đường sắt Hà Nội - Yên Bái - Lào Cai chạy qua. Từ 5.5.1903, tách đất tỉnh Sơn Tây và tỉnh Hưng Hoá chuyển thành tỉnh Phú Thọ; từ 26.1.1968, hợp nhất với tỉnh Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú; từ 26.11.1996, chia tỉnh Vĩnh Phú trở lại 2 tỉnh cũ.
Phú Thọ