nơi giam cầm những người Việt Nam yêu nước trước 1945, do thực dân Pháp xây dựng 1908 tại bản Giàng Châu, Mường La (nay là phường Chiềng Lề, thị xã Sơn La). Ban đầu chỉ là một nhà tù hàng tỉnh, diện tích 500 m². Năm 1930, được nâng cấp cả về diện tích và tính chất thành nhà đày hàng xứ với diện tích khoảng 1.900 m² (chưa kể khu trại giam rộng khoảng 3.900 m² xây dang dở 1914), có 5 trại, 5 phòng giam chung, 7 xà lim, một dãy hầm ngầm sâu 2,5 m để giam tù chính trị. Hầm giam có cống thông với bể nước lớn, khi cần giết hại tù chính trị chỉ cần tháo nước làm ngập hầm. Số lượng tù nhân có thời gian lên tới 800 người (1939 - 40). Từ 1908 - 45, đã có 6 người Pháp kế tiếp nhau làm giám ngục, trong đó có Habôri là người hung hãn nhất. Năm 1941, thực dân Pháp đã giết hại và bêu đầu anh Lò Văn Giá, người dân tộc Thái là người đã dẫn đường cho 4 chiến sĩ cộng sản vượt ngục, 156 tù nhân bị giam xuống hầm tối chật hẹp theo lệnh của công sứ Cutxô. Năm 1942, toàn bộ công trình xây dựng dang dở bị sụp đổ, phần do sai lầm thiết kế, phần do sự phá hoại ngầm của những người tù xây dựng và mưa gió của núi rừng. Nhiều chiến sĩ cách mạng đã bị giam cầm ở đây như Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Lê Duẩn, Lê Thanh Nghị, Tô Hiệu, vv. Ngày 17.3.1945, nhà tù ngừng hoạt động.