(sử; 898 - 944), vị vua khai sáng vương triều Ngô thế kỉ 10. Quê: làng Đường Lâm, nay thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tây. Cha là Ngô Mân, châu mục Đường Lâm thời tiết độ sứ Khúc Hạo (? - 917). Buổi đầu theo cha giúp họ Khúc, sau làm tướng cho Dương Đình Nghệ (? - 937). Được Nghệ yêu mến, gả con gái và cử cai quản Ái Châu (Thanh Hoá). Năm 937, Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ cướp quyền. Ông kéo quân từ Ái Châu ra, Tiễn hoảng sợ cầu cứu nhà Nam Hán (Trung Quốc). Vua Nam Hán là Lưu Cung cử con là Hoằng Tháo đem binh thuyền sang. Ông sai người đóng cọc bịt sắt ở cửa sông Bạch Đằng đón đánh. Cuối năm 938, Lưu Hoằng Tháo tử trận. Sau chiến thắng, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô tại Cổ Loa, sáng lập triều đại mới, mở đầu thời kì phát triển quốc gia độc lập của dân tộc.

Lăng Ngô Quyền
(Xã Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Tây)